Cây đa Tân Trào

Cây đa không thuộc riêng ai, người ta gọi tên cây đa là tên chung cho cả làng. Về Nam Đàn thăm quê Bác Hồ ở làng Kim Liên, nhìn về hướng núi Đại Huệ, thấy cây đa được các cụ đặt tên Xuân Liễu to nhất làng, đó là làng Xuân Liễu, quê ngoại tôi với bao kí ức về tuổi thơ.

Cây đa Tân Trào đã nổi tiếng cách đây hơn 60 năm, kể từ ngày Bác Hồ đặt tên. Khi dừng chân nghỉ tại lán Nà Lừa, Bác lâm bệnh, đã dặn lại đồng chí Võ Nguyên Giáp: “Lúc này thời cơ thuận lợi đã đến, dù hi sinh tới đâu, dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn, cũng cương quyết giành cho được độc lập”.

Ngày 21-5-1945, đội tự vệ Đỏ đón Bác về làng Kim Long (nay còn gọi là Kim Lộng), huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang, nơi đây có một cây đa cao to, sum xuê, tràn đầy sức sống... cách Nà Lừa khoảng 500m.

Ngày đó, Bác đặt tên cho vùng này là xã Tân Trào. Với cây đa Tân Trào, có nghĩa là nơi bắt đầu của phong trào cách mạng. Bác về đây, chuẩn bị cho cuộc Tổng khởi nghĩa Cách mạng tháng Tám năm 1945 với những quyết sách quan trọng nhất, để đi đến sự thành công trọn vẹn: Nước Việt Nam độc lập. Cũng dưới cây đa Tân Trào, chiều ngày 16-8-1945, đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân do đồng chí Võ Nguyên Giáp chỉ huy đã tuyên thệ dưới cờ đỏ sao vàng, tiến về giải phóng Thái Nguyên.

Tại đình Tân Trào, trong 2 ngày 16 và 17-8-1945, quốc dân đại hội làm việc khẩn trương để thống nhất lệnh Tổng khởi nghĩa của Đảng, thông qua 10 chính sách của Mặt trận Việt Minh, lập ra Uỷ ban dân tộc giải phóng Việt Nam, chọn quốc ca là bài “Tiến quân ca” của nhạc sĩ Văn Cao, quốc kì là lá cờ đỏ sao vàng 5 cánh... 63 năm đã qua, cây đa Tân Trào đã chứng kiến những chiến công đánh thắng hai đế quốc to là Pháp và Mỹ, giành lại đất nước từ Hữu Nghị quan đến mũi Cà Mau.

Thành phố Cần Thơ có phố Tân Trào, ngay trung tâm phố cổ quận Ninh Kiều, có cây đa Tân Trào do sở Điện lực Tuyên Quang tặng sở Điện lực Hậu Giang nay được tọa lạc tại 30A đường Mậu Thân, TP Cần Thơ. CLB hưu trí thành phố là nơi nuôi dưỡng cây đa, hơn 7 năm tuổi có tán rộng cao hơn chín mét, ra dáng một lực sĩ tràn đầy sức sống, ngày càng vươn cao, minh chứng sự lớn mạnh của thành phố Cần Thơ.

“Uống nước nhớ nguồn”, vượt hơn 2.000 cây số, đưa được “cây đa Tân Trào” về với đồng bào đồng bằng sông Cửu Long, càng làm cho cây đa đang lớn mạnh tại CLB hưu trí thành phố Cần Thơ thêm nhiều ý nghĩa vì có nhiều nhân chứng lão thành cách mạng còn sống, nhằm góp phần phát huy tinh thần ngày khởi nghĩa “19-8” (1945) tại thị xã Cần Thơ xưa, ngày giành chính quyền 26-8-1945, chỉ sau Tổng khởi nghĩa 19-8-1945 “Hà Nội” có bảy ngày, trong điều kiện giao liên còn kém... xa.

Theo ông Bảy Hội, chủ nhiệm CLB TP cho biết: Cây đa Tân Trào Cần Thơ đã được chiết trồng tại Bến Tre: Đền thờ cụ Nguyễn Đình Chiểu, đền thờ bà Nguyễn Thị Định, căn cứ tỉnh uỷ Bến Tre; một số tỉnh Đồng Tháp, Cà Mau đều có chiết trồng...

Phải chăng cây đa Tân Trào sống giữa lòng thành phố Cần Thơ là điểm cần phát huy và giới thiệu trong năm du lịch quốc gia Mêkông – Cần Thơ 2008.