Máu và chất sắt trong cơ thể

- Để bổ máu, người ta thường chọn thức ăn chứa nhiều sắt, như thịt động vật, gan, lòng...một số loại rau. Trứng là thức ăn chứa nhiều sắt (trứng vịt: 1,8mg sắt/100g, trứng ngỗng 3,2mg sắt/100g) nhưng trong trứng có một chất ngăn cản quá trình hấp thu sắt của cơ thể. Vì vậy cơ thể chỉ hấp thu được 3% sắt trong trứng. Các loại thực vật tỉ lệ hấp thu sắt không quá 10%, như gạo là 1%, măng 4%, ngô 3%, đậu đen 3%. Tỉ lệ hấp thu sắt từ thịt động vật thì cao hơn, như cá 11%, thịt và nội tạng 22%. Tỉ lệ hấp thu sắt còn phụ thuộc cả vào cách chế biến. Để tăng khả năng hấp thu sắt cần ăn kèm với thức ăn có nhiều vi-ta-min C. Trong môi trường có a-xit a-scô-bic (vi-ta-min C), sắt trong thức ăn được hấp thu tốt hơn. Trứng là thức ăn bổ cho người cao tuổi vì có nhiều chất bổ nhưng hơi khó tiêu, không nên dùng nhiều, khả năng bổ máu còn kém nhiều thức ăn khác.

Nhu cầu về sắt hàng ngày của người bình thường là bao nhiêu thì đủ để phòng thiếu máu?

- Trong cơ thể người có khoảng 4-5g sắt, trong đó 3g nằm ở hồng cầu. Số hồng cầu hàng ngày bị chết già ở lá lách, cơ thể thu hồi được 90% sắt từ số hồng cầu chết. Vì vậy, nhu cầu về sắt hàng ngày không nhiều, chỉ chừng 1,2 mg. Nhưng do tỉ lệ hấp thu sắt của cơ thể trung bình là 10% nên yêu cầu về sắt trong thức ăn hàng ngày phải tăng lên trên 10 lần, tức là 10-20mg/ngày.

- Có khi nào lượng sắt trong cơ thể đủ mà vẫn bị thiếu máu do thiếu sắt không?

- Sắt trong hồng cầu phải ở dạng sắt hai (Fe++) thì mới kết hợp được với ô-xy. Nếu do nguyên nhân nào đó sắt hai chuyển thành sắt ba (Fe+++) thì nguyên tử sắt không kết hợp được với ô-xy và người ta vẫn bị thiếu máu do thiếu sắt (ở đây thực chất là thiếu sắt hai).

- Tập thể thao có ích cho bệnh nhân thiếu máu hay không?

- Tập thể thao có ích cho tất cả mọi người, kể cả các bệnh nhân, trong đó có bệnh nhân thiếu máu. Đối với bệnh nhân thiếu máu thì nên tập các động tác làm khoẻ cột sống, kích thích tuỷ làm việc tốt (tuỷ là cơ quan sinh ra hồng cầu). Nên tập thở sâu, đúng cách để tăng lượng ô-xy, tăng khả năng làm việc của hồng cầu. (Báo Người cao tuổi sẽ có bài giới thiệu về cách tập phù hợp cho sức khoẻ mỗi người, mời bạn đọc đón xem).